Реклама

Վարժ․502

10

 

Վարժ․503

1

 

Վարժ․504

96

 

Վարժ․505

63

 

Վարժ․506

1վաշտ-յուր 9զինվոր

2վաշտ-յուր 9զինվոր

1վաշտ-5շարք,1կիսատ (6զինվոր)

2վաշտ-5շարք,1կիատ (4զինվոր)


Որ վաշտում կար-?զինվոր

 

 

Լուծում

1վաշտ կա երկու զինվոր ավելի

2) 9.5+6=51

3)9.5+4=49

 

Վարժ․508

24:2=12

6:3=2

120:40=3.1

6.20=240:2

14:7=24-22

45:15=24:8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1. Где, в каком месте происходит события, описанные в тексте?

А) На лугу;
Б) в лесу;
В) в поле;
Г) в деревне.

2. Определи персонажей произведения.

А) Барсук, куница, лиса;
Б) барсук, соболь, лиса;
В) норка, куница, лиса.

3. Из-за чего у животных возник спор?

А) Не знали, как поделить находку;
Б) боялись обделить друг друга;
В) выясняли, кто нашёл кусок мяса.

4. Определи, какое значение автор вкладывает в выражение чуть не разодрались?

А) Чуть не разорвали на части;
Б) чуть не подрались сильно;
В) чуть не сделали дырку.

5. Кто вершил суд в этом лесу?

А) Лиса;
Б) медведь;
В) волк.

6. Какое определение даётся лисе в этом тексте?

А) Хитрая;
Б) плутовка;
В) рыжая разбойница.

7. Какой человеческий порок осуждает народ в этом произведении?

А) Жадность;
Б) хитрость;
В) трусость.

8. Подумай: что вынесено в заглавие?

А) Основная мысль;
Б) тема.

9. Есть ли в этом произведении герой, поведение которого вызывает одобрение?

нет

10. Выпиши главную мысль этого произведения. жадные да неуступчивые всегда в убытке бывают.
11. Запиши название другого произведения, в котором тоже осуждается жадность.

12. Понравилось ли тебе это произведение и чем?v

Հայաստանի բերդեր,ամրոցներ

Ամբերդ ամրոց

Ամբերդը միջնադարյան բերդաքաղաք և ամրոց էր, որը կառուցվել է (X դար) պատմական Արագածոտն գավառում`   Բյուրական գյուղից 7 կմ հյուսիս`   (Արագած լեռան հարավային լանջին) Արքաշեն և Ամբերդ գետերի միացման տեղում:`  

Բջնիի ամրոց

Բջնի ամրոցը Վասակ Պահլավունու շինարարական գործունեության արդյունք է , իսկ նրա որդին`   Գրիգոր Մագիստրոսը, կառուցել է տվել Բջնիի ս.Աստվածածին և Կեչառիսի վանքի գլխավոր եկեղեցին: Բնական բացառիկ նպաստավոր դիրքի շնորհիվ Բջնիի ամրոցը միջնադայան Հայաստանի առավել անառիկներից էր:

Էրեբունի ամրոց

Երևանի հարավ-արևելյան ծայրամասում`   Նոր-Արեշ և Վարդաշեն թաղամասերի միջև տեղակայված Արին-Բերդ բլրի վրա է գտնվում Էրեբունի քաղաք-ամրոցը: Այն կառուցվել է Ք. Ա. 782թ. ուրարտական տերության հզորագույն արքներից մեկի`   Արգիշտի Ա-ի (Ք.Ա. մոտ. 786- 765/764 թթ.) կողմից, ով, համաձայն Խորխորյան արձանագրության, Հայկական լեռնաշխարհի արևմտյան մասում գտնվող Խաթե և Ծուփանի երկրներից այստեղ է վերաբնակեցրել 6600 զինվորների:

Լոռի ամրոց

Լոռվա մարզի Ստեփանավանից 4,5 կմ հեռավորությամբ է գտնվում Լոռի ամրոցը, որը միջնադարյան անառիկ ամրոց է։ Այն գտնվում է Ձորագետ և Ուռուտ կիրճերի հատման մասում։
Կոշի բերդ

Կոշը բերդից ու եկեղեցուց կազմված համալիր է, որը գտնվում է Աշտարակի շրջանի համանուն գյուղի հյուսիսային կողմում, շրջկենտրոնից 18 կմ հարավ-արևմուտք:

Քաղենիի ամրոց

Քաղենիի ամրոցը գտնվում է Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Արագածոտն գավառում: Ոմանք, արաբական արշավանքների կապակցությամբ հիշատակված, Քաղին բնակավայրը տեղադրելով այժմյան Հայաստանի Հանրապետության Արագածոտնի մարզում`   Թալինի շրջանի Դաշտադեմ գյուղի մոտ, նրա տարածքի ավերակ բերդը, այսինքն Թալինի Բերդը անվանել են Քաղենի:

Առաջադրանք:
Համացանցից կամ այլ աղբյուրներից գտեք` ինչ է բերդը կամ ամրոցը, ի՞նչ նպատակով են կառուցվել բերդերը:
Ուրիշ ի՞նչ բերդեր, ամրոցներ գիտեք: Պատմեք դրանց մասին:

Ախթալայի բերդ,աշոտաշեն բերդ

1. Հաշվիր՝

250 x 567 =171750

45978 — 6497 =39481

651 x 65 =42315

329 +7316 =7648

2. Հաշվի՛ր հարցերով.

5208 : 24 + (123 x 11 — 999)  x 51
1.123.11=1353
2.1353-999=354
3.5208:24=217
4.354.51=18054
5.217+18054=18271

3. Ի՞նչ  թիվ է գրված միլիոնավորների  կարգում.

456124703120-7

 

5210097-1

4. Համեմատի՛ր թվերը.

4597 < 56147

10040> 1400

5.Հետևյալ թվերը ներկայացրու կարգային գումարելիների գումարի տեսքով.

2056409=2.1000000+0.100000+5.10000+4.1000+0.100+9.10+1

222201=2.100000+2.10000+2.1000+2.100+0.10+1.1

6. Օգտագործելով բաշխական օրենքը՝ հաշվի՛ր առավել հարմար եղանակով.

549 x 459 + 15 x 549 =3072

 

 

119 x 54 — 64 x 54 =157

7. Լուծի՛ր համառոտագրելով.

Երկու գյուղերից, որոնց հեռավորությունը 100 կմ է, միաժամանակ իրար ընդառաջ են դուրս եկել երկու հեծյալներ: Նրանցից մեկը 1 ժամում անցնում է 20 կմ, մյուսը՝ 30 կմ: Քանի՞ ժամ հետո նրանք կհանդիպեն:

2 գյուղեր հեռավորություն-100կմ

2 հեծյալներ իրար ընդառած դուսեկան

1ժամ-20կմ

մյույս-30կմ


Քանի ժամ հետո կհանդիպել-?

 

Լուծում

1)30+20=50կմ/ժ

2)100:50=2ժ

8.

Գրիր հինգ  բնական թվերորոնցից առաջինը 146-ից  61-ով մեծ է, իսկ հաջորդ չորսից յուրաքանչյուրը 2-ով մեծ էր իր նախորդից:

1)146+61=207

2)207+2=209

3)209+2=211

4)211+2=213

5)213+2=215

 

Ստեփան Զորյանի «Մի գիշեր անտառում»-պատմվածքը

Բնձորա անտառի մոռը

Մեր կողմերում օգոստոսը մոռի ամենալավ ժամանակն է։ Ինչքա՜ն մոռ, հաղարջ կա մեր անտառներո՜ւմ… Ամեն մի բացատ, մեծ թեփոքր, լիքն է մոռի թփերով։ Բայց ամենից շուտ հասնում է Բնձորա մոռը,որովհետև տեղը տաք է, արևոտ։Բնձորը, սակայն, մեր գյուղից բավական հեռու է։ Այնտեղից մոռ բերելուհամար մերոնք երեկոյան գնում են, գիշերը մնում Բնձորա անտառում, որ առավոտը, արևածագից առաջ, սկսեն մոռի քաղը, որպեսզիկարողանան ճաշից հետո վերադառնալ։

Գիշերը անտառում

Մի անգամ, ահա, ընկերներս ինձ տարան Բնձոր, որ գիշերը մնանք ևառավոտը վաղ մոռ քաղենք։Ես շատ անգամ էի եղել անտառում, բայց առաջին անգամն էր, որ պիտի գիշերեի այնտեղ:Ես առհասարակ անտառ շատ եմ սիրում։ Սիրում եմ նրա զովը, նրա խշշոցը, նրա փոթորիկը և նրավեհ լռությունը։Ոչ մի տեղ, գուցե, մարդ այնքան ազատ չի շնչում, որքան անտառում։Հինգ ընկեր էինք, հինգս էլ դպրոցի աշակերտներ, հինգս էլ մի դասարանից։ Ամենից տարիքովը մերմեջ Վահանանց Վանին էր, որ միշտ գիշերակաց մոռի էր գնում իր հոր կամ ուրիշ տղաների հետ,այնպես որ լավ ծանոթ էր տեղին, գիտեր՝ որտեղ պիտի գիշերել, որտեղ է լավ մոռը։

Տեղ հասանք թե չէ՝ մութն ընկավ։ Իսկ երբ հաց կերանք, Վանին ասաց.

— Հիմա մեռելի պես կքնենք՝ էնքան բեզարած ենք։

Վրաներս գցելու համար վերցրել էինք ամեն մինս մի բան՝ հին պիջակ, վերարկու, մեզար։ Գիշերելուհամար փնտրեցինք և բոխիների տակ գտանք մի հարթ, կանաչապատ տեղ ու ծածկելու շորներիսկեսը տակներս, կեսը վրաներս գցելով, պառկեցինք։ Թեև Վանին գուշակեց, թե մեռելի պես կքնենք,բայց իմ քունը բոլորովին չտարավ։

Գիշերային անտառ

Ընկերներս, իսկապես, իսկույն քնեցին, և ամենից շուտ՝ Վանին, իսկ ես ամենևին քնել չկարողացա։Չգիտեմ՝ անսովոր լինելուց, թե վախից քունս փախավ։ Ու պառկած ականջ էի դնում անտառիձայներին։ Լսել էի, որ անտառում ամեն տեսակ գազաններ են լինում, և երկյուղից ականջս ձենի էիպահում։ Խոնավ էր ու շատ զով։ Ծառերի կատարներով քամի էր անցնում, և անտառն ամբողջսվսվում, փսփսում էր. թվում էր՝ տերևները մեկը մյուսին ինչ-որ գաղտնիք էին հայտնում. մեկըկարծես ասում էր՝ «ասա՜, ասա՜», մյուսն զգուշացնում էր՝ «սը՜սս… սը՜սս… կլսե՜ն, կլսե՜ն», ու մեկ էլլռում էին. հանկարծ, թվում էր՝ ականջ են դնում ինչ-որ ձայների, սպասում են ինչ-որկարգադրության, որ հետո ավելի եռանդով սկսեն իրենց գործը։

Երբ անտառը լռում էր, տարօրինակ ձայներ էին լսվում. մի տեղ քնած թռչունի մեկը ճչում էրհանկարծ, թևերը թափահարում ու հանկարծ լռում. մի ուրիշ կողմից լսվում էր մի խուլ մռնչյուն կամխորդյուն… հետո ինչ-որ ծանր հառաչանք ու թույլ տնքոց։

Վախ

Այդ բոլորը ոչինչ, մինչև անգամ հետաքրքրական էր, բայց ինձ վախեցրեց հանկարծ մի ուրիշ ձայն.մեկ էլ չգիտես անտառի որ կողմից մի բառաչ լսվեց, և ապա անտառը լցվեց մի տարօրինակճռճռոցով. թվաց՝ ծառերը, թափված չոր ցախերը կոտրատվում են ինչ-որ մեկի ոտների տակ ևանտառը լցնում ճարճատյունով։ Թվում էր՝ ահռելի մի հսկա է վազում անտառով և իր ճանապարհինջարդում ամեն ինչ։

Ես պառկած տեղս կուչ եկա վախից, բնազդաբար մոտեցա ընկերներիս ու զարթնեցրի Վանուն։

— Վանի, Վանի, էս ո՞վ է վազում անտառում։

Նա վեր կացավ և քնաթաթախ ականջ դրեց։

— Պախրա կըլնի, էլի, — ասաց անտարբեր ու քնեց նորից։

Հազիվ այդ ճռճռոցը լռել էր, հանկարծ լսվեց երեխայի լացի ձայն.

— Ո՜ւյ, ո՜ւյ, ո՜ւյ…

«Ո՞վ է տեսնես այդ երեխային բերել այստեղ, թե՞ մոռացել են, թողել անտեր»։

Մինչ մտածում էի, երեխայի լացը կրկնվեց նորից, այս անգամ ավելի սաստիկ ու աղեկտուր։ Եվհանկարծ լացն ընդհատվեց, ու լսվեց մի բարձր քրքիջ.

— Հա՜, հա՜, հա՜…

Սարսափ անցավ մարմնովս՝ այնքան ահարկու էր այդ ծիծաղը առաջվա սրտապատառ լացից հետո։

Վախից հրեցի Վանուն.

— Վա՜նի, Վա՜նի, վեր հլա, էն ո՞վ է ծիծաղում..

Վանին քնաթաթախ գլուխը բարձրացրեց նորից։

— Էն ո՞վ է, Վանի, երեխա՞ է, թե՝ մարդ…

Վանին քմծիծաղ տվեց.

— Չէ մի. քոռ բու է, էլի,— ասաց դարձյալ հանգիստ ու անտարբեր։

— Ի՞նչ գիտես։

— Խի՞ չգիտեմ։ Ամեն գիշեր էդպես է անում, էլի…

— Համ լաց է լինում, համ ծիծաղո՞ւմ…

— Բա, իհարկե։ Քնի, քնի…

Ասաց Վանին ու շուռ եկավ մյուս կողմի վրա։

Քիչ հետո գլխիս վրայով, ծառերի միջով մի թևավոր անցավ շատ ցածից, ու, փոքր անց, նրագնացած կողմը լսվեց մի քնած թռչունի վախեցած ճիչ ու ծղրտոց, ապա ամեն ինչ լռեց։

Եվ միառժամանակ այնպիսի լռություն էր, որ սրտիս ձայնը լսում էի։

Գայլը

Այդ էլ անցավ. հետո չգիտեմ որքան էի քնել, մեկ էլ աչքերս բաց արի թեթև թփթփոցից. ինձ թվաց՝մեկը կանգ առավ մեր գլխավերևը, ծառերի հետև։

Ես աչքերս փակեցի, որ բան չտեսնեմ, բայց միաժամանակ ուզում էի իմանալ, թե ով եկավ կանգառավ…

Վերջապես, երբ աչքերս նորից բացեցի, ուղիղ իմ դիմաց, մի քսան քայլ հեռու, նկատեցի մի զույգպսպղուն աչքեր…

Իմ բախտից լույսը բացվում էր. ավելի ուշադիր նայելով՝ տեսա բերանը բաց, լեզուն կախ գցած միմոխրագույն շուն, որ կանգնել նայում էր մեր կողմը։

Դրան տեսնելով, սրտապնդվեցի, նստեցի պառկած տեղս ու կանչեցի.

— Քուչի, քուչի, քուչի…

Շունը մոտ չեկավ, լեզուն քաշեց, մեջքն ուռեցրեց, վզի մազերը ցցեց ու նայեց անհանգիստ։

Ինձ թվաց՝ վախեցած շուն է, քաշվում է մոտենալ, այդ պատճառով ձայնիս առանձին սիրալիրությունտվի.

— Քուչի, քուչի, քուչի…

Շունն ականջները ցցած՝ աչքերը փայլեցնելով, շարունակում էր նայել։

— Արի, արի, — կանչեցի բարձր։

Իմ ձայնից Վանին զարթնեց։

— Էդ ո՞ւմ ես կանչում, — հարցրեց նստելով։

— Հրեն, մի շուն է եկել, — ասի ուրախ-ուրախ՝ շան կողմը մատնացույց անելով։ — Ոնց որ Բագոյանցշունն ըլի, չէ՞։

Վանին նայեց ու հանկարծ տեղից վեր թռավ։

— Տղերք, գելը, — գոռաց նա։ — Վեր կացեք… փետ, քար վերցրեք…

Տղաները մի ակնթարթում վեր թռան, քար ու փայտ վերցրին և «հա՜յ-հո՜ւյ» անելով, Վանուառաջնորդությամբ ընկան գայլի հետևից։

Լաց ու ծիծաղ

Ես մնացի մենակ ու ամոթահար։ Ամաչեցի, որ չկարողացա գայլը տարբերել շնից, և այժմ, երբընկերներս հալածում էին այդ գայլին, ես վախենում էի նրանից ու, ականջս ձայնի՝ սպասում, թե ինչէ լինելու։ Տղաների «հա՜յ-հո՜ւյը» գալիս էր հեռվից, անտառի խորքից, ու թվում էր, թե նրանք շա՜տհեռու են։ Ես վախենում էի՝ հանկարծ գայլը պտտվի ու նորից գա ինձ մոտ, իսկ ընկերներս խորտեղեր ընկնեն ու ինձ կորցնեն։ Ու քանի նրանց ձայնը լսվում էր, ես դեռ փոքրիկ հույս ունեի, թեկգան։ Բայց մեկ էլ հանկարծ ձայները կտրվեցին բոլորովին…

Ուրեմն շա՜տ հեռացան…

Ուրեմն ինձ էլ չե՜ն գտնի…

Հուսահատությունից սկսեցի կանչել բարձրաձայն.

— էհե՜յ, Վանի՜… էհե՜յ…

Իմ փոքրիկ ձայնը ռումբի պես դրմբում էր անտառի խորքում և արձագանքներով կրկնվում.

— Հեեե՜…

Իսկ տղաների կողմից ոչ մի ձայն։

Իմ հուսահատությունն ու վախը կրկնապատվեց։ Սկսեցի կանչել ավելի սրտապատառ ձայնով.

— Վանի՜, հե՜յ, Վանի՜… էհե՜յ…

Ոչ մի պատասխան։

Տեսնելով ձայն չկա՝ սկսեցի լաց լինել։ Այդ ժամանակ հանկարծ ընկերներս, Վանուառաջնորդությամբ, ծիծաղելով դուրս եկան ծառերի հետևից։

— Ամոթ չի՞, տո, լաց ես լինում, — ասաց Վանին, — հերիք չի՛ գելը շան տեղ ես դրել, հիմա էլ լաց եսլինում… — Ու սկսեցին ծաղրել, ծիծաղել։

Ես թևքով աչքերս սրբեցի և ինքս էլ ուրախությունից նրանց հետ ծիծաղեցի իմ վախի վրա։ Բայցորովհետև լուսացել էր արդեն, էլ չմնացինք այնտեղ. ամանները վերցրած գնացինք մոռուտ…

Հիշողություն

Այդ օրվանից շատ տարիներ են անցել, բայց ես երբեք չեմ մոռանում այդ գիշերը, որովհետև այդ միգիշերվա մեջ այնքա՜ն բան սովորեցի…

Ես իմացա, օրինակ, որ քնած ժամանակ փոքրիկ թռչունների վրա են հարձակվում գիշերայինթռչունները և տեղնուտեղը ծվատում-ուտում, որ բուն երեխայի նման լաց է լինում ու մեծ մարդուպես քրքջում, որ գայլը նման է շանը, բայց փայլուն, պսպղուն աչքեր ունի, և որ նա այնքան էլերկյուղալի չէ, եթե ընկերովի հարձակվեն նրա վրա, ու գայլից ոչ թե պիտի վախենալ, այլ վախեցնել։